Noordhollands Dagblad, 4 maart 2006
Arjen van Ginkel

‘Hannah en Hanna’ stuk met een boodschap

“Rot toch op, smerige Kosovaarse kuttekop”. Welkom in Nederland en welkom bij ‘Hannah & Hanna’. In hun omgang met anderen zijn veel Nederlanders en jongeren inmiddels de schaamte voorbij. Daarom gaat het er soms heftig aan toe in de nieuwe voorstelling van het MUZtheater. En het duurt even voordat de dames gezamenlijk ‘People are all the same’ staan te zingen, een zin uit het nummer ‘Ugly’ van de Sugababes.

‘Hannah & Hanna’ gaat over twee meiden die gek zijn op dansen en zingen, maar die slechts oog hebben voor elkaars verschillen. Hannah woont in Den Helder, waar ze rondhangt met de lokale jeugd. Haar woonplaats is in haar ogen de hel. Voor Hannah daarentegen is het de hemel. Het bordje ‘Welkom in Den Helder’ betekent voor haar de verlossing, eindelijk kan ze de oorlog in Kosovo achter zich laten en een nieuw leven beginnen.

Helaas is de werkelijkheid minder rooskleurig. De komst van buitenlanders die er net iets anders uitzien, is voor Hannah en haar vrienden een buitenkansje om de verveling te verdrijven. Je pest altijd degene die zwakker is. Als de Kosovaarse jongeren een potje voetbal spelen, komt de opgebouwde spanning tot ontlading. En als het bloed stroomt, zien de meiden wie en wat ze werkelijk zijn. Er ontstaat een hechte vriendschap.

Kunnen twee hoofdrolspelers hun publiek anderhalf uur boeien met dit van oorsprong Engelse stuk? Het lijkt absoluut geen probleem gezien de vaart en variatie die is aangebracht. Muziek, dans en zang met op de achtergrond grote filmprojecties. Een enkele keer wringt er iets. Een demonstratie van neonazi’s en antifascisten in Den Helder vergt wat veel van de verbeelding. De zangkwaliteiten zijn wisselend, maar eigenlijk past dat heel goed bij wat er zoals op meidenkamers te horen is en het doet niets af aan het feit dat dit een prachtige voorstelling is, met een boodschap waar je over kunt discussiëren.”

Arjen van Ginkel

 
Friesch Dagblad, 10 maart 2006
Wiggele Wouda

‘Hannah & Hanna’ is verplichte kost

“De achttienjarige scholiere Taïda Pasic uit Kosovo moet over drie weken ons land uit. Het is niet anders. Regels zijn regels en wie minister Verdonk besodemietert, vindt in haar nu eenmaal een keiharde. En dan maakt het niets meer uit dat je dolgraag je vwo-diploma wilt halen om een goede toekomst op te bouwen en dat je daarmee laat zien dat je van goede wil bent. Dan maakt het niets meer uit dat je de Nederlandse taal soms beter beheerst dan menig autochtoon en dan maakt het al helemaal niets meer uit dat je hier in Nederland een intense vriendenkring hebt opgebouwd warmee je in optima forma een schoolvoorbeeld bent voor het integratieproces.

Maar als je drie nachten met je moeder en broertje de hel in Pristina noodgedwongen hebt verlaten tegen betaling van duizenden euro’s in een donkere, smerige geheime plek achter in een vrachtauto, en je hebt gezien hoe ze je vader vermoordden; wat zijn regels dan nog waard? In het toneelstuk Hannah & Hanna door het MUZtheater worden we onverbloemd met een Taïda geconfronteerd.

Misschien een Taïda in een nog veel deplorabele toestand, want als asielzoekster wordt ze in Den Helder niet geaccepteerd terijl het bord langs de weg zo heerlijk aankondigt dat ze welkom is. Ze wordt uitgescholden op straat, vernederd tijdens het boodschappen doen bij de Aldi en als ze begint te huilen krijgt ze het meest kwetsende te horen: “Doe maar niet alsof je een echt mens bent, hoor!”

Hannah verafschuwt buitenlanders en kent alleen maar een superras en dat zijn de autochtonen. Tenminste dat beweert haar vriendje die de terriër wordt genoemd. Van Hanna uit Kosovo moet ze dus niets hebben. Maar als haar onschuldige broertje bij een vechtparij wordt mishandeld, verandert het denken van Hannah. En dan begint er een heerlijke vriendschap tussen de zestienjarige dames. Een vriendschap vol met muziek en overgave voor elkaars situatie. Totdat de terriër zijn ex-vriendinnetje even hardhandig duidelijk maakt bij welk soort mensen zij hoort. Hannah durft dan de straat niet meer op. Dan wordt de asielzoekster de autochtoon en de autochtoon de asiekzoekster.

Dit toneelstuk is zo kostbaar, omdat het heel eenvoudig duidelijk maakt dat vooroordelen geen bodem hebben. Het wordt bovendien boeiend, snel en fris gespeeld met veel dans en muziek als achtergrond die over de grenzen heen wordt gehoord. Geen enkel moment verveel je je bij dit stuk dat inhoudelijk echt over iets gaat.

De twee actrices Joyce Chamaoun en Roos ten Hooven spelen die meiden zo indringend en vertellen het verhaal zo uitgebalanceerd zonder een zweem van vals sentiment dat je zou wensen dat al die beleidsmensen en autoriteiten die over het geluk van een ander beslissen het gaan zien. Hannah en Hanna zou verplichte kost moeten zijn."

TheaterCentraal.nl
5 april 2006

Grensverleggende vriendschap in een turbulente omgeving

Waar redelijkheid eindigt, begint de bezinning. Dat lijkt John Retallack te willen zeggen in zijn stuk ‘Hannah & Hanna’. Twee meiden uit tegengestelde werelden ontmoeten elkaar. Ze blijken toch een gezamenlijke passie te hebben: muziek. Ingrediënten genoeg voor een avond die tot nadenken aanzet.

Hanna ziet haar nieuwe woonplaats Den Helder als een veilige haven, weg van al het geweld in Kosovo. Na drie dagen in een vrachtwagen is ze de week ervoor met haar moeder en broertje de havenstad aangekomen. Ze is druk op zoek naar nieuwe vriendschappen. Eigenlijk heet ze niet Hanna, maar haar echte voornaam kunnen die vriendelijke Nederlanders toch niet uitspreken. En Hanna ís tenslotte één van haar doopnamen. Voor Hannah zijn de buitenlanders die zich in haar woonplaats hebben gevestigd een prettige afleiding van de dagelijkse sleur. Er is eindelijk weer iets te doen in haar stad: buitenlandertje pesten. De avond is nog jong wanneer een onschuldig spelletje voetbal wordt verstoord door een paar herrieschoppers: autochtone jongeren gaan er met de bal vandoor. De Kosovaren hadden geen kwaad in de zin, maar laten het niet op zich zitten. Hanna’s broer Albin wordt daarbij door Pitbull flink in elkaar geslagen. Die onredelijkheid brengt de twee meiden dichter tot elkaar.

In een met muziek, eigen zang en videofragmenten doorspekt spel zetten Joyce Chamaoun als Nederlands Hannah en Roos ten Hoven als Kosovaarse Hanna een compleet beeld neer van de integratieproblematiek. Twee doorzichtige videoschermen geven zicht op de moderne slaapkamer van Hannah en op de functionele slaapkamer met stapelbed van Hanna. Voor de doeken doen drie multifunctionele smalle tafeltjes de ene keer dienst als de kassa van Hannah in de supermarkt, en dan weer als bankje in het park waar Hanna zo graag rondhangt. Verder zijn het de twee speelsters die het hele toneel gebruiken voor hun spel. Verhalend over de andere personages brengen zij een volwaardig stuk op de planken, waarbij de toeschouwer meegenomen wordt naar een wereld van acceptatie en waardering.

Een eye opener is de rol van de fictieve oma van Hannah. Zij komt amper buiten en moet de afleiding hebben van haar inwonende kleindochter. Maar als ze naar aanleiding van de vechtpartij zowel Hanna als haar moeder ontmoet, ontpopt ze zich tot een ware vredesactiviste.
Speciaal genoemd dient te worden het uitstekende samenspel tussen de man van het geluid en het licht en de twee speelsters. De timing is goed, waardoor de snelheid er merkbaar in blijft.

Peter van Gurp